🔵 مقدمه

آبله مرغان (Varicella) یک بیماری ویروسی شایع و بسیار واگیردار در دوران کودکی است که توسط ویروس واریسلا زوستر (Varicella-Zoster Virus VZV) ایجاد می شود.
این بیماری معمولاً با تب، بی حالی و بثورات پوستی تاولی مشخص می شود و اگرچه در اغلب کودکان سیر خفیف دارد، اما در برخی موارد می تواند با عوارض جدی همراه باشد.

تشخیص به موقع، مراقبت صحیح و بررسی آزمایشگاهی در موارد خاص، نقش مهمی در پیشگیری از عوارض دارد.

🟦 آبله مرغان چیست؟

آبله مرغان یک عفونت ویروسی حاد است که معمولاً در کودکان زیر ۱۰ سال دیده می شود و پس از یک بار ابتلا، ایمنی طولانی مدت ایجاد می کند.
ویروس پس از بهبود در بدن به صورت نهفته باقی می ماند و ممکن است سال ها بعد به شکل زونا فعال شود.

🟦 راه‌های انتقال آبله‌مرغان

آبله‌مرغان بسیار مسری است و از راه‌های زیر منتقل می‌شود:

• تماس مستقیم با ضایعات پوستی

• ترشحات تنفسی (سرفه و عطسه)

• تماس با وسایل آلوده

• انتقال از مادر مبتلا به جنین (نادر اما مهم)

🟦 علائم آبله‌مرغان در کودکان

🔹 علائم اولیه (۱–۲ روز قبل از بثورات):

• تب خفیف تا متوسط

• بی‌حالی و ضعف

• سردرد

• کاهش اشتها

🔹 علائم پوستی (مرحله اصلی بیماری):

• بثورات قرمز که به‌سرعت به تاول‌های پر از مایع تبدیل می‌شوند

• خارش شدید

• ترکیدن تاول‌ها و ایجاد دلمه

• انتشار بثورات در صورت، تنه، سر و اندام‌ها

نکته مهم: ضایعات در مراحل مختلف (قرمز، تاولی، دلمه‌ای) هم‌زمان دیده می‌شوند.

🟦 علائم هشداردهنده (نیاز به مراجعه فوری)

اگر کودک دچار موارد زیر شد، باید سریع بررسی شود:

• تب بالا و پایدار

• خواب‌آلودگی شدید

• تشنج

• عفونت پوستی (قرمزی، ترشح چرکی)

• تنگی نفس

• استفراغ مکرر

🟦 عوارض احتمالی آبله‌مرغان در کودکان

اگرچه اغلب خفیف است، اما می‌تواند باعث:

• عفونت باکتریایی پوست

• ذات‌الریه

• التهاب مغز (Encephalitis)

• اختلالات انعقادی

• باقی ماندن اسکار پوستی

این عوارض در نوزادان، کودکان با نقص ایمنی و نوجوانان شایع‌تر است.

🟦 تشخیص آبله‌مرغان

🔹 تشخیص بالینی

در بیشتر کودکان، تشخیص بر اساس ظاهر بثورات و علائم بالینی انجام می‌شود.

🔹 تشخیص آزمایشگاهی (در موارد خاص)

در آزمایشگاه کودکان ایران، در موارد زیر آزمایش توصیه می‌شود:

• موارد غیرتیپیک

• کودکان با نقص ایمنی

• نوزادان

• شک به عفونت‌های مشابه (آلرژی، هرپس، سرخک)

🧪 آزمایش‌های مرتبط با آبله‌مرغان

تمامی این آزمایش‌ها در آزمایشگاه کودکان ایران انجام می‌شود.

🧪 1. آزمایش CBC

• بررسی عفونت

• کاهش یا افزایش گلبول سفید بسته به مرحله بیماری

🧪 2. CRP و ESR

• بررسی التهاب

• کمک به تشخیص عفونت ثانویه باکتریایی

🧪 3. تست آنتی‌بادی VZV

• IgM VZV: نشان‌دهنده عفونت فعال

• IgG VZV: نشان‌دهنده ایمنی قبلی یا واکسیناسیون

🧪 4. PCR ویروس واریسلا

• دقیق‌ترین روش تشخیص

• از ضایعات پوستی یا خون

• بسیار مهم در کودکان پرخطر

🟦 درمان آبله‌مرغان در کودکان

در اغلب موارد درمان حمایتی است:

• استراحت

• مصرف مایعات کافی

• کنترل تب با استامینوفن

• آنتی‌هیستامین برای خارش

• کوتاه نگه داشتن ناخن‌ها

⚠️ مصرف آسپیرین در کودکان مبتلا ممنوع است (خطر سندرم ری).

در کودکان پرخطر یا شدید:

• داروی ضدویروس Acyclovir طبق نظر پزشک

🟦 پیشگیری از آبله‌مرغان

• واکسیناسیون (موثرترین روش)

• ایزوله کردن کودک مبتلا

• رعایت بهداشت فردی

🟦 نقش آزمایشگاه کودکان ایران

در آزمایشگاه کودکان ایران خدمات زیر ارائه می‌شود:

✔ CBC و شاخص‌های التهاب
✔ آنتی‌بادی IgM و IgG واریسلا
✔ تست PCR ویروس VZV
✔ بررسی عفونت‌های افتراقی
✔ تفسیر تخصصی نتایج برای کودکان
✔ همکاری با پزشکان اطفال و عفونی

🟦 جمع‌بندی

آبله‌مرغان در بیشتر کودکان خوش‌خیم است، اما تشخیص دقیق و مراقبت صحیح از بروز عوارض جلوگیری می‌کند.
آزمایش‌های هدفمند به‌ویژه در کودکان پرخطر، نقش مهمی در مدیریت بیماری دارند.